Elke maand delen we een nieuwe column waarin een uniek aspect van live-tekenen wordt belicht. Deze maand de column van tekenaar Berend Vonk.
Verbinding en empathie: De menselijke kant van illustraties
Soms maakt een tekening het beste in ons wakker en overstijgt hij de betekenis die wij er zelf aan geven.
Zo tekende ik eens ter plaatse voor een bedrijf dat zinvolle spulletjes maakt voor een duurzamere wereld en voor het eerst de directeuren van haar zusterbedrijven wereldwijd zou ontmoeten. Er werd een ambitieus programma op hen losgelaten, ter meerdere glorie van *meer met elkaar* en *een voor allen* optrekken.
Aan mij de opdracht om dit proces in beelden te vangen en te illustreren. Ook werd mij gevraagd om de sfeer — niet gespeend van humor — te typeren.
Als tekenaar ben je in zo’n geval een eilandje apart, tussen al die andere eilandjes die elkaar voor het eerst benaderen. Mijn eilandje werd van harte bezocht, om elkaar af te tasten en het ijs te breken. Dames en heren vonden de weg naar mijn tafeltje, bekeken mijn grafische activiteiten, en schoten soms in de lach — wat, als motten rond een lamp, weer nieuwe nieuwsgierigen aantrok.
Op een natuurlijke manier ontstond er een gemoedelijke wisselwerking: als buitenstaander werd ik ingewijd in de wonderlijke wereld van het bedrijf, de cultuur en de daarbij behorende vaktaal. Mijn tekeningen riepen bij de deelnemers weer nieuwe associaties op, die ik dan weer in illustraties omzette.
Aan het einde van de eerste dag werden de directeuren in twee groepen verdeeld: die uit Europa, waarvan het merendeel afkomstig was, en die uit de rest van de wereld. Van beide partijen werd, na intensieve samenspraak, een presentatie over gezamenlijke visie en gedeelde toekomst verwacht.
De gespreksleider gaf mij op onopvallende wijze te kennen om de afgevaardigde van Zwitserland niet uit het oog te verliezen. Ik observeerde dat de dame in kwestie niet van harte deelnam aan het overleg en zich zelfs een beetje afzonderde. Ik legde dit op ludieke wijze vast op een van de overzichtsplaten, die voor het diner door mij gepresenteerd zouden worden.
Juist deze tekening leverde een bulderend lachsalvo op, en ook de mevrouw uit Zwitserland kon haar glimlach niet veinzen. Mijn beroepsdeformatie als illustrator kan mij parten hebben gespeeld, maar ik meende werkelijk een duidelijke toenadering tussen “Europa” en “Zwitserland” waar te nemen. En ook met “de Zwitser” had ik naderhand een geanimeerd gesprek.
Dat een tekening de verwijdering tussen mensen bespreekbaar maakt — daar kan een tekenaar alleen maar van dromen! Af en toe gebeurt het, en dát maakt ons vak **HET VERRUKKELIJKSTE VAK der vakken** — om maar eens een imaginaire Suske en Wiske-titel te gebruiken.
✐ Berend Vonk
Februari 2025
Meer Berend Vonk? Bekijk hier zijn tekenkunsten…